بازدید : 726
دسته بندی : پرسش و پاسخ
تاریخ : آذر ۲۴, ۱۳۹۵

اگر علم حاصل شد عقاید را که نیاز به استدلال هست می فهمیم واگر عقائد را که مبرهن است مستدل فهمیدیم انگاه اخلاق از دل آنها خارج می شود و سپس امر واطاعت از دستورات دینی معنا پیدا می کند.

شیعه نویس گزارش می دهد: با مراجعه به قرآن کریم خواهیم یافت که در خیلی از آیات شریفه امر به تدبر وتفکر می کند. چون که انسان اگر فکر کرد مجهولات برای او حل می شود و حل مجهول یعنی عالم شدن نسبت به آنچه نمی دانست.

خب این انسان برای تفکر نیز به حداقل علمی نیاز دارد که ازآن باید جهت چیدن مقدمات فکراستفاده کند لذا اینجا نیاز به علم داشتن روشن می شود .
انسان آمده تا عاقل شود وعاقل شدن مشروط به عالم شدن است لذا در کتب روایی ما بابی به نام باب العلم باز شد یا همچنین باب العقل والجهل  در کتاب شریف اصول کافی وکتب دیگر روایی .
چون اگر علم حاصل شد عقاید را که نیاز به استدلال هست می فهمیم واگر عقائد را که مبرهن است مستدل فهمیدیم انگاه اخلاق از دل آنها خارج می شود و سپس امر واطاعت از دستورات دینی معنا پیدا می کند.

مثلا اگر این بحث توحید افعالی یعنی رازقیت خدای سبحان را بطور دقیق آشنا باشیم خواهیم فهمید که انسان هرچه دارد مال خداست و خود را صرفا امانت دار آن می بیند لذا اگر چنین انسانی علامه دهر هم شود غروری نخواهد داشت چرا که این علم را به خود منسوب نمی کند پس فهم این مطلب سبب استنباط یک مطلب اخلاقی خواهد شد ؛ و آن عدم غرور وعدم تکبر در مقابل دیگران است نسبت به آنچه خود دارد ودیگران فاقد آنند. وهمچنین در عمل در صورت داشتن مال براحتی حقوق شرعیه آن را پرداخت می کند چون اصل خود مال را از ان خود نمی داند بلکه آن را  متعلق به خدای سبحان می داندهلاوه بر این به راحتی دست بخیر می شود واز مال خود غیر حقوق شرعیه انفاق می کند پس فهم مطلب سبب عمل بلکه حُسن عمل می شود.
لذا در قرآن آمده (انما یخشی الله من عباده العلماء) چون این علما هستند که به یقین می رسند (کلا لو تعلمون علم الیقین لتونّ الجحیم ).
پس عمل بعد علم است چون در آیه شریفه داریم (ویزکیهم ویعلمهم الکتاب والحکمه ) یعنی تزکیه مقدم بر تعلیم است چون علم نوری است که خداوند به بندگانش هدیه می دهد واین نور بر سینه های پاک نازل می شود و هر چه دل پاک تر علم بیشتر می شود اما برای تهذیب ابتدا باید بدانیم که چگونه تهذیب کنیم وحلال وحرام و… را بدانیم لذا علم مقدمه تزکیه است یعنی علم مقدماتی مقدمه است وآن علم خاص بعد تهذیب و تزکیه است.

محمد ساکی مالحی

لینک کوتاه این مطلب :